Գործնական քերականություն

1.Տրված բառերից նոր բառեր կազմի՛ր -ոց (-նոց, -անոց) ածանցով:

ա) Ծաղիկ-ծաղկանոց, հյուր – հյուանոց, ավազակ -ավազանոց, մեղու – մեղվանոց։

բ) Գոգ- գոգնոց, ձեռ – ձեռնոց, մատ – մատնոց։

զ) Կապել, խարտել, սփռել։

դ) Դրամ, կիլոգրամ, մետր:

ե) Խշշալ – խշշոց, մռնչալ – մռնչոց, զռռալ – գոռոց, ոռնալ – ոռնոց:

2․ Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բաղադրի՛ր (բադադրալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), օտար, բազում, բն(ական), հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), շահ(ել), պահ(ել):

Բ. Ույթ, ածո, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն:

Հյուսիսային, լեզվական, հայրական, դրախտավոր, տոնական, նկարչություն, մեղավոր, հարսնացու, օտարական, բազմանի, բնություն, հանույթ, դրություն, շահավոր, պահածո։

3․ Բաց թողնված տառերը լրացրո՛ւ:

Մարդատար գնացքը կարո՞ղ է քսանմեկ րոպեում կտրել անցնել Ամերիկայի Միացիալ Նահանգները՝ Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտիան: Դա ն..նիսկ ինքնաթիռով հնարավոր չէ: Բայց ամերիկիան մի համալսարանի գիտնականներ պնդում են, որ այդ իրագործելի է: Մի ագգային գիտաժողովում նրանք ստորերկրով նոր փոխադրամիջոցի նախագիծ են ներկայացրել:

4․ Ընտրի՛ր փակագծում գրված տարբերակներից մեկը։

… (ինքնագլուխ, անկաշկանդ, ազատ, անկախ) ոճի ըմբշամարտին հատուկ է… (հնարների, հնարքների, գյուտերի) ազատությունը: Ասենք՝ թույլատրվում է… (իրավունք է տրվում, արտոնվում է) բռնել մրցակցի ոտքը, ոտք գցել, … (շրջել, թավալել, գլորել, գցել): … (ընտիր, դասական, օրինակելի) ոճի մարզիկը ոտքով … (գյուտերի, հնարքների, հնարների) դիմելու … (իշխանություն, իրավասության, իրավունք) չունի: Երբ նորից … (ծնվեցին, կյանք մտան) օլիմպիական (մրցումները, խաղերը), դրանց ծրագրում … (տեղ գրավեց, տեղավորվեց, տեղ գտավ, արտահայտվեց) դասական ըմբշամարտը:Սկզբում քաշային … (անջատումներ, ճյուղավորումներ, բաժանումներ) չկային:

5․Տրված բառազույգերի բաղադրիչները տեղափոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր: Տրված և ստացված բառերն արմատների միջոցով բացատրի՛ր:

Օրինակ՝

ամփոփաթերթ, ծաղկագիր — ամփոփագիր, ծաղկաթերթ:

Ծովասուն, ձեռնամարտ – ծովամարտ, ձեռնասուն։

Բևեռախույզ, երկրամերձ – բևեռամերձ, երկարախույզ

Ձկնակեր, մարդավաճառ – ձկնավաճառ, մարդակեր

6․ Հնչյունափոխված արմատները գտի՛ր, գրի՛ր դրանց անհնչյունափոխ ձևերը և նշի՛ր, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել:

Պատկերազարդ – պատկեր+զարդ

բազկաթոռ-բազում+աթոռ

ոսկեվառ-ոսկի+վառ

կաղնեփայտ-կաղին+փայտ

գրկել-գիրկ+ել

լեռնաշղթա-լեռ+շղթա

պատուհան-պատ+հան

ամառնամու-ամառ+տուն

մարդամոտ-մարդ+մոտ

ժամացույց-ժամ+ցույցտվող

հողագունդ-հող+գունդ

ջերմանավ-ջերմություն+նավ

սրտապատառ-սիրտ+պատառ

սիրառատ-սեր+առատ

գինեվաճառ-գինի+վաճառ

բարեգութ-

լուսամուտ-լույս+մուտք

7․ Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Անպոչ մի կենդանի էր գալիս:

Չգիտեի, որ այդքան ուժեղ հսկա ես:

Այդտեղ որսորդները երկոտքանի զարմանալի կենդանի են տեսել:

Երկրորդ անգամ հայտնվողը նույն ձին չէր, սրա պոչը ավելի երկար էր, գույնն էլ՝ ավելի դեղին:

Հայրը՝ խրատում էր ու համոզում, որ ներող լինի:

Որպես բարեկամ հորդորում էր, որ մի օր էլ տանը մնա:

Եղբոր պես օգնում է ու հետևում, որ վատ բան չանես:

Թշնամու պես եք խոսում:

Հարցը ամենալավ ձևով լուծեց ու գնաց:

8․ Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Առանց սահման հզորություն ու անսանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը: Միջին դարի ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաքի հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքիամենից մեծ պարտեզում և մեկ ամիս որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակա տարածություններ գյուղերն անվանել էր Բաղդադ, Կահիրե, Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն քաղաքները որպես նշան չունեցող գյուղեր տեսներ:

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s