Հին Հունաստանի ճարտարապետությունը

Հին Հունաստանի ճարտարապետությունը զարգացել է հելենների կողմից: Նրանց մշակույթը ծաղկել է Անատոլիայի և Իտալիայի հունական գաղութներում մ.թ.ա. 900-ից մինչև մ.թ. առաջին դարն ընկած ժամանակահատվածում, որոնցից մեզ հասած ամենահին ճարտարապետական շինությունները թվագրվում են մ.թ.ա. 600 թվականով: 

Հին հունական ճարտարապետությունը առավել հայտնի է իր տաճարներով, որոնցից շատերը հիմնականում ավերված են, բայց ձևափոխություններ չունեն։ Երկրորդ հիշարժան կառույցը, որը հասել է մեզ, դա հելենիստական աշխարհի բացօթյա թատրոնն է, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 350 թվականով։ Հենց այնտեղ են կառուցել ամենահին թատրոնները: Հին Հունական թատրոնը սկսել է կազմավորվել արխայիք շրջանում, լիովի ձեվավերվել և զարգացել է դասական շրջանում, մասնավորապես դեմոկրատական աթենքում: Թատրոնի ձևավորման հիմքում բնության մեռնող և հառնող ուշերի աստծոն, Բիունիսուսին նվիրված տոնակատարություններն էին: Թատրոն ուղեքցվում էր այծի դիմակներ կաքած նվագաղմբի ուղեքցությամբ: Աստիճանաբար փոխվում են տարրերը տոնախմբության տռագեդիայի, կատագերգության, կոմեդիայի ինչպես նաև թատերական կոմեդիան: Ողջ հունաստանում թատրոնները սկսեցին կառուցել լանջերի փեշերին: Նախապես բլրալանջին տեղադրվեցին փայտե նստարաններ, իսկ հետո փայտը փոխեցին քարով: Թատրոնը կառուցված էր 3 հիմնական մասից` kilon, orxestria և skene: Կազմված էր բլրաձև աստիճաններով իջնող քարե նստարաններից, որոնք կոչվում էին edolia : Kilon-ի առաջին շարքում, որը կոչվում էր proetria (նախագահություն) նստում էին քրմերը, այլ պաշտոնիաներ: Թատրոնի մեջտեղում orxestria-ն էր (հունարեն պարել բառից է): Orxestria-ի հետևում կառուցված շենքը skene-ն է: Այստեղ իրենց ելույթին էին սպասում դերասանները: Skene նշանակում է վրան:

Հելենիկ դարաշրջանի արվեստի պատմությունը, որպես կանոն բաժանվում է 4 ժամանակաշրջանի:

  1. պրոտոգեոմետրիկ (մ.թ.ա. 1100-900)
  2. գեոմետրիկ (մ.թ.ա. 900-700)
  3. արխաիկ (մ.թ.ա. 700 — 500)
  4. դասական (մ.թ.ա. 500 — 323)

Ճարտարապետությունն ուղեցկվել է քանդակակագործությամբ, որն էլ իր հերթին լինում է:

  1. Խիստ դասական
  2. Բարձր դասական
  3. Ուշ դասական

Կոնկրետ գեղարվեստական կերպարի առաջին նշանները, որոնք բնորոշում են հին հունական ճարտարապետությունը, նկատվել են մ.թ.ա 10-րդ դարի դորիական հույների կերամիկայի վրա։ Արդեն այդ ժամանակաշրջանում արդեն նկատվում էր համաչափությունների, սիմետրիայի և բալանսավորումների օգտագործում, որը նկատելի չէ Կրետեի և Միկենայի նմանատիպ կերամիկայում։ Նախշերը երկրաչափական էին և կոկիկ կերպով արված էին կերամիկայի որոշակի գոտիներում։ Այդ որակը ոչ միայն հազարամյակներ կիրառվեց հունական կերամիկայում, այլև իր արտահայտությունը գտավ 6-րդ դարի ճարտարապեության մեջ։ Խեցեգործության մեջ լայնորեն օգտագործվում էին մարդկանց ֆիգուրները, որոնցով պատկերում էին առասպելներ, միջոցառումներ և կրքեր։

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s